DBMS یا سیستم مدیریت پایگاه داده چیست؟

DBMS
پایگاه داده‌ مقالات

DBMS یا سیستم مدیریت پایگاه داده چیست؟

DBMS‌ پایگاه داده یا Database مجموعه ای از اطلاعات سامان یافته است که بر اساس ترتیب و قوائدی مشخص در کنار یکدیگر نگهداری می‌شوند. مدیریت اطلاعات ذخیره شده در دیتابیس توسط کاربران معمولا از طریق سیستم مدیریت پایگاه داده یا Database Management System صورت می‌گیرد. DBMS‌ها ابزارها و مکانیزم‌های مختلفی را برای ایجاد و مدیریت دیتابیس‌ها در اختیار ماتدریس24 قرار می‌دهند. 

DBMS چیست؟

 

سیستم مدیریت پایگاه داده (DBMS) یک پکیج نرم افزاری است که برای تعریف ، دستکاری ، بازیابی و مدیریت داده ها در یک پایگاه داده طراحی شده است.

DBMS به طور کلی داده ها ، فرمت داده ، نام فیلدها ، ساختار رکورد و ساختار فایل را دستکاری می کند، همچنین قوانینی را برای اعتبارسنجی و دستکاری این داده ها تعیین می کند.

یکی از کاربردهای DBMS انجام عملیات‌های چهارگانه ساختن (Create)، بروزرسانی (Update)، خواندن (Read) و حذف (Delete) اطلاعات است. این عملیات‌ها به اختصار CRUD نامیده می‌شوند. DBMS‌های مختلفی برای مدیریت اطلاعات دیتابیس‌ها وجود دارند که هر یک از آن‌ها دارای مزایا و معایب خاص خود است.

DBMS
انواع سیستم‌های مدیریت پایگاه داده

انواع مختلفی از سیستم‌های مدیریت پایگاه داده از نظر ساختار و قوائد ذخیره اطلاعات توسعه داده شده است. هر یک از آن‌ها برای هدف خاصی ایجاد شده اند که نسبت به یکدیگر برتری‌ها و معایبی نسبی دارند. هر یک از انواع DBMS‌ها باید با توجه به هدف و نیازی که وجود دارد، به کار گرفته شوند.

  • Hierarchical DBMS : ساختار این سیستم به صورت درختی است.
  • Network DBMS : این سیستم از ساختار شبکه ای برای ذخیره اطلاعات استفاده می‌کند.
  • Relational DBMS : این سیستم یکی از پرکاربردترین سیستم‌های مدیریت پایگاه داده است که ساختار داده‌ها را به صورت رابطه ای در نظر می‌گیرد.
  • Object Oriented DBMS : در این سیستم داده‌ها به صورت شی در نظر گرفته می‌شوند.
  • NoSQL : این سیستم جدیدترین سیستم مدیریت پایگاه داده است که برای زمانی کاربرد دارد که داده‌ها به صورت جدولی نباشند.
مزایا استفاده از DBMS ها:

سیستم‌های مدیریت پایگاه داده مزایا و قابلیت‌های بسیار زیادی نسبت به سایر روش‌های ذخیره سازی اطلاعات در اختیار کاربران قرار می‌دهند. برخی از مهمترین مزایای آن‌ها عبارتند از:

  • امکان دسترسی سریع به اطلاعات : دسترسی سریع به اطلاعات (Fast Query Access) ذخیره شده در فایل‌ها به دلیل Index نشدن اطلاعات، امکان پذیر نبود. زیرا در فایل‌ها دسترسی به داده‌ها به صورت ترتیبی است، اما در مقابل آن دسترسی به اطلاعات در DBMS‌ها به دلیل Index شدن داده‌ها به صورت Random Access صورت می‌گیرد.

  • اطمینان از صحت داده‌ها و اتصال همزمان : یکی از مشکلات اصلی سیستم ذخیره اطلاعات در فایل ها، نبود اطمینان از ذخیره صحیح اطلاعات و نبود امکان اتصال همزمان (concurrent access) به محل ذخیره آن‌ها بود. اما در DBMS‌ها به راحتی از اتصال چندین کاربر و نرم افزار به پایگاه داده پشتیبانی می‌شود.
  • پشتیبانی از قابلیت تراکنش : این قابلیت که در سیستم ذخیره فایلی وجود نداشت، این امکان را فراهم می‌سازد که اگر مجموعه ای از پردازش‌ها به صورت کامل انجام نشدند، اطلاعات به حالت قبلی بازگردند. برای مثال زمانی که خرید اینترنتی انجام می‌دهید، تا زمانی که تمام پردازش‌ها صورت نگیرند و هزینه خرید به حساب مقصد به صورت صحیح منتقل نشده باشد، کالای مورد نظر به مالکیت شما در نخواهد آمد و مبلغ کالا به حساب شما باز خواهد گشت.
  • استاندارد سازی اطلاعات : قابلیت استاندارد سازی اطلاعات (Data Normalization) از DBMS‌ها به منظور بهینه سازی پایگاه داده می‌باشد. DBMS‌ها امکاناتی مانند حذف اطلاعات تکراری، فشرده سازی اطلاعات و… در اختیار ما قرار می‌دهند.
  • مقیاس پذیر، منعطف و قابل توسعه : یکی از بزرگترین مشکلات استفاده از سیستم ذخیره فایلی، عدم توسعه پذیری و انعطاف پایین آن‌ها بود. اما DBMS‌ها برای افزایش حجم اطلاعات و داده‌ها راهکار‌های فراوانی دارند.
  • قائده پذیری و استاندارد سازی : در سیستم‌های مدیریت پایگاه داده، حتما باید استانداردها رعایت شوند (Standards Enforcement) تا از ایجاد هرگونه نابسامانی و اختلال در دیتابیس در آینده جلوگیری شود.
  • پردازش و بررسی داده‌ها : در پایگاه داده با استفاده از زبان Sql می‌توانیم اطلاعات مورد نظر را مورد پردازش و بررسی قرار دهیم و سپس نتیجه نهایی را توسط Query‌ها از پایگاه داده درخواست کنیم.
  • امنیت بالا : در سیستم‌های مدیریت پایگاه داده می‌توان برای دسترسی به بخش‌های مختلف داده را برای کاربران و بخش‌های نرم افزاری مختلف محدودیت در نظر گرفت.

 

معایب استفاده از DBMS ها:

در کنار تمام مزیت هایی که سیستم‌های مدیریت پایگاه داده در اختیار ما قرار می‌دهند، معایبی نیز وجود دارند. این معایب که باید حتما در نظر گرفته شوند، عبارتند از :

  • پیچیدگی در طراحی پايگاه داده : طراحی و ایجاد پایگاه داده با استفاده از سیستم‌های مدیریت پایگاه داده پيچيده و زمانبر است. بنابراین به کارگیری این سیستم ها، نیازمند تخصص و تجربه می‌باشد.
  • نیاز به تهیه سخت افزار و نصب نرم افزار: برای استفاده از سیستم‌های مدیریت پایگاه داده نیازمند تهیه سیستم‌ها و سخت افزارهای جداگانه داریم که این کار هزینه بر است.
  • متمرکز بودن اطلاعات ذخیره شده : به دلیل متمرکز بودن اطلاعات ذخیره شده، اگر هر گونه خطا یا مشکلی برای سیستم پایگاه داده به وجود آید، تمام اطلاعات در معرض خطر از دست رفتن قرار می‌گیرند. همچنین بر اساس رخ دادن این اتفاق، تمام نرم افزارهای متصل به پایگاه داده با مشکل رو به رو خواهند شد. یکی از راه‌های پیشگیری از این نوع مشکلات تهیه پشتیبانی از اطلاعات ذخیره شده است.
  • وابستگی نرم افزار‌ها : با بکارگیری سیستم‌های مدیریت پایگاه داده، نرم افزارهای طراحی شده به پایگاه داده وابسته خواهند شد.

 

برخی نمونه های DBMS

 

یکی دیگر از پایگاه های داده ی معروف Microsoft SQL server است. این پایگاه داده روی سرورهای ابری (cloud-based) و سرور های محلی کار می کند و حتی می توانید آن را طوری تنظیم کنید که در آن واحد روی هر دو سرور کار کند! پس از آنکه نسخه ی 2016 Microsoft SQL Server ارائه شد ماکروسافت نسخه ی لینوکسی آن را نیز ارائه کرد بنابراین روی هر دو سرور های لینوکسی و ویندوز کار خواهد کرد.

Oracle همیشه در لیست بهترین پایگاه داده های مشهور بوده است. اولین نسخه ی این پایگاه داده در اواخر دهه 70 میلادی ارائه شد! و تا به امروز نسخه های مختلفی از آن ارائه شده است تا شما بتوانید نسخه ی مناسب با کار خود را انتخاب کنید. آخرین نسخه ی Oracle 12c برای cloud ها طراحی شده و می تواند روی یک سرور یا چندین سرور قرار بگیرد به همین خاطر می تواند میلیارد ها رکورد را بدون مشکل ثبت و مدیریت کند. همچنین امنیت در این نسخه از برنامه بسیار بهبود پیدا کرده است چرا که هر تراکنش از تمامی تراکنش های دیگر ایزوله (جدا) شده است.

MySQL معروف ترین و محبوب ترین پایگاه داده ی حال حاضر در دنیا می باشد. همچنین رایگان است و مرتبا به روز رسانی های امنیتی و قابلیت های جدید دریافت می کند. البته برخی از نسخه های تجاری این برنامه پولی هستند که می توانید از آن ها هم استفاده کنید. در نسخه ی رایگان این پایگاه داده به جای تمرکز روی اضافه کردن قابلیت های متعدد و زیاد، توجه اصلی روی سرعت و قابلیت اطمینان بوده است.

همچنین رابط کاربری MySQL بسیار ساده و قابل فهم می باشد و از نظر منابع سیستمی نیز مصرف آنچنانی ندارد.

dBase  یکی از اولین سیستم های مدیریت پایگاه داده برای میکرو رایانه ها است. سیستم dBase شامل موتور پایگاه داده اصلی ، یک سیستم پرس و جو ، یک موتور فرم و یک زبان برنامه نویسی است که همه این مؤلفه ها را به هم پیوند می دهد.

Fox-pro یکی از گویش های زبان برنامه نویسی xBase است که در بسته نرم افزاری با همین نام استفاده می شود. به عنوان یک زبان برنامه نویسی ، عمدتاً برای توسعه (DBMS (Data Base Management Systemهای رابطه ای فایل-سرور استفاده می شود ، اگرچه به دلیل داشتن انعطاف پذیر و غنی از زبان ، امکان ایجاد کلاس های دیگر برنامه وجود دارد.

دیدگاه خود را اینجا قرار دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اعضا

‫بروز رسانی

سمیرا مردانی's بروزسانی مشخصات انجام شد 1 سال, ماه 2 قبل

محمد جواد محمدی's بروزسانی مشخصات انجام شد 1 سال, ماه 2 قبل

مریم نوری's بروزسانی مشخصات انجام شد 1 سال, ماه 2 قبل

محمد امین طاهری's بروزسانی مشخصات انجام شد 1 سال, ماه 2 قبل

نگار حجتی's بروزسانی مشخصات انجام شد 1 سال, ماه 2 قبل

فیلدهای نمایش داده شده را انتخاب کنید. دیگران مخفی خواهند شد. برای تنظیم مجدد سفارش ، بکشید و رها کنید.
  • عکس
  • شناسه محصول
  • امتیاز
  • قیمت
  • در انبار
  • موجودی
  • افزودن به سبد خرید
  • توضیحات
  • محتوا
  • عرض
  • اندازه
  • تنظیمات بیشتر
  • ویژگی ها
  • ویژگی های سفارشی
  • زمینه های دلخواه
برای پنهان کردن نوار مقایسه ، بیرون را کلیک کنید
مقایسه
مقایسه ×
Let's Compare! Continue shopping